Financiële begroting

Incidentele baten en lasten betreffen die posten die het begrotingssaldo incidenteel beïnvloeden.
Het gaat om eenmalige zaken en om (meerjarige) projecten of subsidies als deze eveneens het karakter van tijdelijkheid c.q. eindig doel hebben. Een begroting, meerjarenraming of jaarrekening kan ieder jaar dergelijke eenmalige zaken hebben.
Het verschil tussen incidenteel en structureel is niet altijd even scherp te trekken. De aard van de begrotingspost is in eerste instantie bepalend of een post als structureel of incidenteel aangemerkt wordt.

De toelichting op het overzicht van baten en lasten bevat ten minste een overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten per programma.

Toelichting incidentele baten en lasten

Versterken leefbaarheid
We monitoren en versterken de leefbaarheid in de wijken door actiewijk-aanpakken toe te passen en door periodiek een leefbaarheidsscan uit te voeren. Hiernaast stimuleren we wijk- en/of dorpsvisies door wijken en dorpen te faciliteren die zelf met een maatschappelijk initiatief komen om een wijk- of dorpsvisie op te stellen.

Professionalisering centrummanagement
De centrummanagementorganisaties spelen een belangrijke rol bij het toekomstbestendig maken van onze centra en bij de realisatie van ambities uit de centrumvisie en de visie herstructurering centrum Veghel. Zij zorgen voor draagvlak, brengen stakeholders bij elkaar en pakken zelfstandig projecten op die de levendigheid (en daarmee de toekomstbestendigheid) van onze centra bevorderen. Zij zijn onze ogen en oren in de centra.
Met het uitvoeringsbudget kunnen zij hun organisatie verder professionaliseren en hun bijdrage leveren aan de herstructureringsopgave zoals verwoord in o.a. onze centrumvisie.
Voor alle drie de centrummanagementorganisaties zijn de middelen afkomstig uit de BIZ echter niet voldoende om de benodigde ontwikkelingen in onze centra op professionele wijze uit te voeren.
Met een extra bijdrage van € 197.000 in de jaren 2027 en 2028 stimuleren we de ontwikkeling van de organisatie en stellen we hen in staat om daadwerkelijk een professionele bijdrage te leveren aan het behalen van de in de visie geformuleerde doelstellingen. De prestatieafspraken leggen we vast in een overeenkomst.
Dekking algemene reserve.

Decentralisatie Uitkering 2025-2027 WIN-punt Noordoost-Brabant
Om goede informatievoorziening, hulp en dienstverlening aan Europese Unie (EU)-arbeidsmigranten te bieden, worden gelden beschikbaar gesteld ten behoeve van de verschillende arbeidsmarktregio's voor de jaren 2025 tot en met 2027. Hiervoor is een decentralisatie-uitkering opgenomen in de algemene uitkering. De decentralisatie-uitkering wordt verstrekt aan de centrumgemeenten van de 33 arbeidsmarktregio's.

Tijdelijke huisvesting Elde college
Het schoolbestuur van het Elde College is in 2026 gestart met het opstellen van ontwerpplannen voor de vervangende nieuwbouw en aanpassingen van de bestaande gebouw(en) van het Elde College. Realisatie wordt pas voorzien in 2027. Dit betekent in 2027 een budget van € 1.728.000 nodig is voor tijdelijke huisvesting (Update Integraal Huisvestingsplan).
De kosten worden gedekt uit de algemene reserve. Budgettair neutraal.

Tijdelijke huisvesting basisscholen Veghels Buiten
Op basis van dit IHP is er ook een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de realisatie van nieuwbouw van basisscholen in de wijk Veghels Buiten. Hieruit is geconcludeerd dat er moet worden voorzien in de realisatie van basisscholen in deze wijk. In de aanloop naar de nieuwbouw is voor de leerlingenaanwas tijdelijke huisvesting in Veghels Buiten nodig. Hiervoor is geen ruimte in bestaande onderwijshuisvesting.
De in de jaren 2027 tot en met 2029 benodigde budgetten worden gedekt uit de algemene reserve

Tijdelijke huisvesting De Empel
Basisschool De Empel komt volgens het Integraal Huisvestingsplan in aanmerking voor vervangende nieuwbouw. Ten tijde van de nieuwbouwwerkzaamheden is er tijdelijk vervangende huisvesting voor de school nodig.
Voor 2027 wordt een bedrag van € 375.000 geraamd. Dit  budget wordt gedekt uit de algemene reserve.

Hybride leren-regiodeal
Onlangs is de Regio Deal ’t Goeie leven officieel van start gegaan. Met een gezamenlijke investering van € 70 miljoen staat Noordoost-Brabant aan de vooravond van grote stappen richting meer brede welvaart. In 14 van de 16 programma’s binnen de Regio Deal doet Meierijstad mee met een project. Voor de meeste projecten is de cofinanciering al binnen het project zelf geregeld of is er binnen de begroting al rekening gehouden met extra kosten voor de cofinanciering. Voor de financiering van de overgebleven programma’s hebben we in het voortraject een intentieverklaring afgegeven.
Voor ‘programma 8 hybride leren’ is geen projectbudget beschikbaar. Voor de periode 2026 tot en met 2029 jaarlijks een bedrag van €100.000 beschikbaar te stellen.
Het jaarlijkse budget van € 100.000 wordt gedekt uit de algemene reserve.

Afboeking boekwaarde diverse schoolgebouwen  (jaren 2028/2029/2030)
In verband met toekomstige nieuwbouw van diverse schoolgebouwen moeten de boekwaardes van de oude gebouwen worden afgeschreven.
Het gaat in 2028 om een bedrag van € 385.000, 2029 € 395.000 en 2030 € 742.000.
De afboekingen worden gedekt uit de algemene reserve.

Duurzame Gemeentelijke Opvang (DGO) Markt 20a (S)
Budget voor het gefaseerd in dienst nemen van personeel op opvanglocaties.
Voor 2026 tot en met 2030 wordt een jaarlijks budget geraamd van € 1.680.000. Dit bedrag wordt volledig gedekt uit de rijksbijdrage.

DGO – algemene kosten  
DGO staat voor Duurzame Gemeentelijke Opvang (de voormalige crisisnoodopvang, CNO). Onder dit budget worden de bijbehorende uitvoeringskosten verantwoord, welke hoofdzakelijk bestaan uit salarislasten. De kosten worden gedekt uit rijksbijdragen.

Leefgoed Veghel
Leefgoed Veghel is een gedachtegoed dat is ontwikkeld als inhoudelijk concept voor de ontwikkeling van het Kloosterkwartier. De gemeente Meierijstad werkt hierin samen met 10 organisaties op het terrein van wonen en welzijn, leren en werken, zorg en ondersteuning en (be)leven. Het doel is de samenwerking te versterken, meer verbinding te maken tussen activiteiten en een innovatieve samenwerking te ontwikkelen om zorg en ondersteuning, beter, sneller en efficiënter te organiseren. De lasten bedragen € 260.000 per jaar en worden onttrokken aan de reserve Sociaal Domein.

Werkbudget preventie &innovatie sociaal domein
We zetten het beleid door om ook in de voorliggende collegeperiode snel en adequaat in te kunnen spelen op actuele ontwikkelingen in het sociaal domein. De ontwikkelingen moeten bijdragen aan de veranderopgave in het sociaal domein. Deze opgave kenmerkt zich o.a. door in te zetten op preventie en innovatie. Een aantal activiteiten die we vooraf kunnen voorzien worden separaat in beeld gebracht. Activiteiten en projecten die niet vooraf te voorzien zijn en waar we snel op in willen kunnen spelen vallen onder de paraplu Preventie en Innovatie in het sociaal domein. Dekking van de geraamde kosten       (€ 300.000 in de jaren 2027 tot en met 2029) vindt plaats uit de reserve Sociaal Domein.

Inclusieve samenleving
We werken aan een inclusieve samenleving waarin iedereen zoveel mogelijk mee kan doen. Met deze middelen werken we aan verschillende onderwerpen om Meierijstad toegankelijker en inclusiever te maken.
Voor de jaren 2027 en met 2029 wordt een budget geraamd van € 54.000 dat gedekt wordt uit de reserve Sociaal Domein.

Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO) Jan Tinbergenstraat 1 (SO)
De gemeente Meierijstad vangt ook in 2027 en volgende jaren Oekraïnse vluchtelingen op.
Voor de realisatie, het gebruik en/of de inrichting van deze (tijdelijke) locaties worden kosten gemaakt. Dat geldt ook voor de personele bezetting en inzet; de ondersteunende (facilitaire) diensten en voorzieningen en de inhuur van derden, zoals welzijnsinstellingen. Voor de Oekraïense vluchtelingen geldt een bekostigingsregeling die de kosten van de opvang dekt.
Voor de jaren 2027 tot en met 2031 worden de kosten geraamd op € 260.000.

GOO - algemene kosten    
GOO staat voor Gemeentelijke Opvang Oekraïne. De uitvoeringskosten voor deze opvangvorm, bestaan hoofzakelijk uit salarislasten en worden gedekt uit rijksbijdragen.

Uitvoeringsprogramma Jeugdzorg
In 2024 hebben de lokale gemeenteraden het regionaal beleidsprogramma jeugdzorg vastgesteld. Om uitvoering te geven aan dit beleidsprogramma is een uitvoeringsprogramma opgesteld. Op 19 december 2024 heeft het Regionaal Bestuurlijk Overleg (RBO) besloten om in het regionaal budgettair kader (RBK) voor de jaren 2025 t/m 2027 een bedrag op te nemen om de activiteiten uit te kunnen voeren die staan beschreven in dit uitvoeringsprogramma. De lokale gemeenten dragen naar rato, conform de vastgestelde verdeelsleutel, bij in deze kosten.
De bijdrage voor 2027 bedraagt € 76.000.
Dekking vindt plaats ten laste van de reserve Sociaal Domein.

Skaeve Huse
In het regioplan Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang is afgesproken dat gemeenten de mogelijkheden onderzoeken voor zogenaamde Skaeve Huse binnen de gemeentegrenzen. Skaeve huse zijn woningen voor inwoners die veel overlast veroorzaken als ze in een wijk wonen. Deze woningen worden aangeduid als: asowoningen, container-woningen, zorgwoningen, hufterwoningen, skaeve huse etc. of een lokale benaming zoals Merwedehuusjes in Dordrecht. De personele inzet van gemeenten en corporaties en van stichtingskosten (grondverwerving, woonunits, inrichting) worden voor de jaren 2026 tot en met 2031 geraamd op € 300.000 en worden gedekt uit de reserve Beschermd Wonen.

Verslavings- en herstelvoorzieningen
Bullshift is een specialistische inloopvoorzieningen voor inwoners met een verslaving of in herstel van een verslaving. Na een succesvolle pilotfase, is er de wens om Bullshift te continueren voor de jaren 2026 tot en met 2030. Het doel is om de kosten voor deze inloop deels te vergoeden middels persoonsgebonden budgetten van inwoners. Meierijstad en Maashorst hebben 2025 gebruikt om gezamenlijk met een plan te komen om de financiering van Bullshift te kunnen continueren. De kosten worden geraamd op € 150.000 per jaar. Dekking uit de reserve Beschermd Wonen.

Leergroepen GGZ
GGZ Oost Brabant heeft een groepsaanbod ontwikkeld voor mensen met psychische problematiek. Er zijn verschillende leergroepen. Deze leergroepen zijn van grote meerwaarde voor mensen met psychische problematiek. De groepen helpen bij het omgaan met deze problematiek, bieden lotgenotencontact en helpen escalatie te voorkomen. De verwachting is dat door inzet van deze leergroepen de noodzaak voor inzet van individuele begeleiding op grond van WMO deels voorkomen kan worden.
Voor de jaren 2026 tot en met 2029 worden de kosten geraamd op € 50.000 (dekking reserve Beschermd Wonen).

Zelfregiecentrum
In 2025 is met subsidie van het Oranjefonds en met de inzet van IZA middelen een Zelfregiecentrum opgericht. Indien de IZA middelen niet meer beschikbaar zijn is er jaarlijks een bijdrage nodig van € 50.000. We geven met het ZRC een belangrijke vernieuwende impuls aan lokale structuren, hiermee sluiten we aan bij de doelstelling van genoemde budgetten. Een ZRC kan van grote betekenis zijn voor onze inwoners met een vorm van psychosociale kwetsbaarheid en is een grote aanvulling op ons ondersteuningsaanbod. Het draagt bij aan zelfregie en daarmee aan het voorkomen van (escalatie)  problematiek en aan het voorkomen van intensieve zorg. Hiermee zetten we een belangrijke stap in de transformatie van zorg.
Benodigd budget voor de jaren 2026 tot en met 2029 € 50.000. Kosten worden gedekt uit de reserve Beschermd Wonen.

Het verkennend gesprek
Om de wachtlijsten binnen de GGZ te verkorten en inwoners snel naar de juiste en zo licht mogelijke zorg te kunnen verwijzen gaan we starten met Het verkennend gesprek. Door gezamenlijke screening van GGZ-aanbieders en welzijn organiseren we de juiste zorg op de juiste plek. Als de lokale IZA SPUK middelen beschikbaar blijven wordt deze interventie hieruit gefinancierd, zo niet dan vindt de dekking plaats vanuit de reserve Beschermd Wonen. Voor de jaren 2026 tot en met 2029 worden de kosten geraamd op € 50.000.

BIG 5
De Big 5 (support, wonen, school en werk, inkomen en welzijn) is een visie en werkwijze die jongeren die opgroeien in kwetsbare omstandigheden helpt bij het creëren van een stevige basis waarop zij hun leven en toekomst verder vorm kunnen geven. Zodat ook deze jongeren de grootste kans hebben om zichzelf te ontwikkelen naar de beste versie van zichzelf. In bijna 25 jaar tijd is het jeugdzorggebruik spectaculair gegroeid. De kwaliteit en capaciteit van de jeugdzorg staat al decennialang onder druk en echte oplossingen zijn nog niet gevonden. Big 5 moet bijdragen aan het bestrijden van deze trend. Geraamde kosten voor de jaren 2027 tot en met 2029 € 250.000 per jaar (dekking reserve Beschermd Wonen).

Normalisering jeudghulp
In de Toekomstvisie hebben we stevige ambities opgenomen om het aantal kinderen met Jeugdhulp fors terug te dringen. We willen uitvoering geven aan de Landelijke Hervormingsagenda Jeugd  en aan het normaliseren. De normalisering sluit aan bij de uitgangspunten van de Jeugdwet (2015) en de Landelijke Hervormingsagenda Jeugd, waarin gemeenten verantwoordelijk zijn gemaakt voor de jeugdhulp met de opdracht om preventie, eigen kracht, en participatie te bevorderen. Geraamde kosten 2026 tot en met 2029 jaarlijks € 150.000 (dekking reserve Beschermd Wonen).

Versterken uitvoering Sociaal Domein
Voor het in stand houden van de kwaliteit van toegang wordt een bedrag gereserveerd voor het versterken en onderhouden van de uitvoering sociaal domein. Dit bedrag komt ten goede aan de inzet van personeel in de uitvoering in de verschillende teams van de gemeente Meierijstad. Daarnaast wordt ingezet op het verbeteren van de samenwerking tussen de teams, het verder professionaliseren van medewerkers en het ontwikkelen van efficiëntere werkprocessen. Hiermee willen we inspelen op de toenemende en complexere ondersteuningsvragen van inwoners en tegelijkertijd zorgen voor een toekomstbestendige en wendbare organisatie.
Jaarlijks budget tot en met 2029 € 250.000 met als dekking de reserve Beschermd Wonen.

Preventie en innovatie Beschermd wonen
Om in te kunnen spelen op landelijke of lokale ontwikkelingen wordt een bedrag gereserveerd binnen de reserve Beschermd Wonen. Projecten binnen deze reservering dienen bij te dragen aan de ontwikkelopgaven in het sociaal domein. Jaarlijks budget voor 2026 tot en met 2029 € 150.000.
Voor het jaar 2030 wordt een bijdrage geraamd van € 195.000.

Opgave 0 integrale ontwikkeling
Voor diverse doelen in het kader van het duurzaamheidbeleid worden incidentele middelen beschikbaar gesteld. Het gaat hierbij onder meer om:

• Klimaatbestendige leefomgeving en energietransitie door het duurzaam opwekken van energie (wind en zon)
• Versnelling energiebesparing en het versnellen van “zon op het dak”
• Behoud en waar mogelijk versterking van de biodiversiteit
• In samenwerking met onderwijs en het bedrijfsleven innovatieve duurzaamheidskansen benutten

Voor 2027 wordt een budget geraamd van € 712.000, dekking algemene reserve.

Instellen gevel- en verplaatsingssubsidie
Om ambities uit de centrumvisie te realiseren is in 2021 een tijdelijke subsidieregeling opgesteld. Met deze subsidies stimuleren we ondernemers en vastgoedeigenaren om de uitstraling van gevels in onze centra te verbeteren en om publieksgerichte centrumfuncties te verplaatsen naar 1 van onze 3 centra. De transformatie van onze centra naar toekomstgerichte compacte centra (centrumvisie Meierijstad) is in volle gang. De subsidieregeling zal naar verwachting steeds vaker gaan bijdragen aan de daadwerkelijke verplaatsing van publieksgerichte functies, terwijl de regeling in voorgaande jaren vooral gebruikt is voor gevelverbetering.
Daarnaast zetten we in op gevelverbetering via vergroening van gevels, wat leidt tot een prettiger verblijfsklimaat in onze centra. Deze ontwikkeling haakt in zijn totaliteit ook aan bij aan de regiodeal ‘Transformatie centra middelgrote steden’ (4e tranche).
Voorgesteld wordt om voor 2027 een bedrag van € 75.000 beschikbaar te stellen.
Dekking algemene reserve.

Incidentele personeelskosten
Het is noodzakelijk om incidenteel de formatie uit te breiden. De incidentele formatie is met name noodzakelijk om nieuwe wetgeving in te kunnen voeren of tijd te investeren in verbetering van werkprocessen die tijd gaan opleveren.
Om de incidentele personeelslasten te dekken stellen we voor de algemene reserve in te zetten.

Inloop en dagbesteding
Om uitvoering te geven aan de ambitie uit TiMM inloop- en dagbestedingsmogelijkheden in elke wijk of kern zijn aanvullende middelen nodig. Het gaat o.a. over het professionaliseren van beheer en exploitatie gemeenschapshuizen, stimuleren om meer inloop en dagbestedingsactiviteiten in een wijk of kern te realiseren, het ondersteunen van vrijwilligers die de activiteiten uitvoeren of het bestuur vormen van een gemeenschapshuis.
Met bovenstaande geven we mede invulling aan het uitrollen van het LeefGoed concept in de gehele gemeente Meierijstad.
We hanteren hiervoor een pilotperiode van vier jaar (2026 tot en met 2029) waarvoor we incidentele middelen beschikbaar stellen. Deze worden gedekt uit de reserve Sociaal domein en de reserve Beschermd Wonen.